High Life
Claire Denis' High Life is (natuurlijk) een biopolitiek-dystopische film over een 'carceral society.' Het ruimteschip, bevolkt door ter-dood-veroordeelden (die eerder in de film als 'scum' en 'afval' zijn bestempeld) is een 'machine' die 'menselijk afval' recycled: uitscheidingsproducten, lichaamssappen DNA, wordt rondgepompt.
De film opent met een scene waarin het hoofdpersonage Monte een Baby toespreekt en haar waarschuwt nooit eigen urine te drinken of uitwerpselen te nuttigen. Ook al zou alles perfect kunnen worden gezuiverd, het blijft een taboe, zo legt hij uit.
De film vraagt zich dus af: wat is een biopolitiek regime zonder 'taboe' - zonder (om het in Levi-Straussiaanse termen te stellen) de fundamentele wet die een onderscheid aanbrengt tussen lichamen te respecteren. Een leven, zo zou Lacan zeggen, zonder de signifier.
[Dit doorbreken van het taboe is ook een thema in de film. Het 'verwantschapssysteem' bestaat niet meer. Dibbs heeft haar eigen man en kinderen vermoord (maar pleegt geen zelfmoord)]
De film verschilt van de meeste dystopische SF-teksten omdat het niet zozeer een reflectie is op technologie, maar op wetware. Het draait om lichamen, zit vol met beelden van vochtverlies.
Het ruimteschip is een bovendien een regime waarbij doktoren de leiding hebben. De gevangenen zijn volledig overgeleverd aan medici.
De soundtrack communiceert niet zozeer met ons als luisteraars, maar de drones en hoge tonen resoneren met onze lichamen.
En ook de mise-en-abyme, het ruimteschip gevuld met honden die vervallen zijn tot kanibalisme, gaat over recycling. [Het 'opeten van de eigen soort' - kannibalisme - is een ander taboe, maar ook een taboe dat vergelijkbaar is met het incesttaboe: het ontkent het verschil tussen voedsel en persoon, ontkent 'personhood' of de 'signifier' dat een verschil maakt tussen een lichaam en een lichaam dat 'symbolisch ingeschreven' is.]
Centraal in de dystopie van de film is (ietwat onverwacht) het beeld van een baby.
De film contrasteert daardoor een vitalistisch beeld van nieuw leven (en de mogelijkheden die dit opent), het beeld dat Arendt in The Human Condition poneert als essentie van de mens als sociaal-politiek wezen (en dat verschilt van Heidegger's existentiële besef van sterfelijkheid).
De film zit vol begrafenissen die niet hebben plaatsgevonden. De gevangenen staan als ter dood veroordeelden aan gene zijde van de 'symbolische dood'; Lichamen worden uit het ruimteschip geworpen, en zweven in de ruimte (terwijl de titel 'high life' verschijnt). Een tuinierende gevangene 'begraaft' zichzelf in de tuin. 'High life' - Life in de Ruimte. Zonder teraardebestelling.
Het lijkt of de plicht om te begrafen een pendant is van het taboe op kannibalisme. Door het te begrafen en het graf te voorzien van een markering voorkom je dat het lichaam verwordt tot 'materie.' Je voorkomt dat het 'voer' wordt, en a.h.w. 'gerecycled' wordt.
Maar de 'bevrijding' hieruit wordt gevormd door de baby.
De film opent met een scene waarin het hoofdpersonage Monte een Baby toespreekt en haar waarschuwt nooit eigen urine te drinken of uitwerpselen te nuttigen. Ook al zou alles perfect kunnen worden gezuiverd, het blijft een taboe, zo legt hij uit.
De film vraagt zich dus af: wat is een biopolitiek regime zonder 'taboe' - zonder (om het in Levi-Straussiaanse termen te stellen) de fundamentele wet die een onderscheid aanbrengt tussen lichamen te respecteren. Een leven, zo zou Lacan zeggen, zonder de signifier.
[Dit doorbreken van het taboe is ook een thema in de film. Het 'verwantschapssysteem' bestaat niet meer. Dibbs heeft haar eigen man en kinderen vermoord (maar pleegt geen zelfmoord)]
De film verschilt van de meeste dystopische SF-teksten omdat het niet zozeer een reflectie is op technologie, maar op wetware. Het draait om lichamen, zit vol met beelden van vochtverlies.
Het ruimteschip is een bovendien een regime waarbij doktoren de leiding hebben. De gevangenen zijn volledig overgeleverd aan medici.
De soundtrack communiceert niet zozeer met ons als luisteraars, maar de drones en hoge tonen resoneren met onze lichamen.
En ook de mise-en-abyme, het ruimteschip gevuld met honden die vervallen zijn tot kanibalisme, gaat over recycling. [Het 'opeten van de eigen soort' - kannibalisme - is een ander taboe, maar ook een taboe dat vergelijkbaar is met het incesttaboe: het ontkent het verschil tussen voedsel en persoon, ontkent 'personhood' of de 'signifier' dat een verschil maakt tussen een lichaam en een lichaam dat 'symbolisch ingeschreven' is.]
Centraal in de dystopie van de film is (ietwat onverwacht) het beeld van een baby.
De film contrasteert daardoor een vitalistisch beeld van nieuw leven (en de mogelijkheden die dit opent), het beeld dat Arendt in The Human Condition poneert als essentie van de mens als sociaal-politiek wezen (en dat verschilt van Heidegger's existentiële besef van sterfelijkheid).
De film zit vol begrafenissen die niet hebben plaatsgevonden. De gevangenen staan als ter dood veroordeelden aan gene zijde van de 'symbolische dood'; Lichamen worden uit het ruimteschip geworpen, en zweven in de ruimte (terwijl de titel 'high life' verschijnt). Een tuinierende gevangene 'begraaft' zichzelf in de tuin. 'High life' - Life in de Ruimte. Zonder teraardebestelling.
Het lijkt of de plicht om te begrafen een pendant is van het taboe op kannibalisme. Door het te begrafen en het graf te voorzien van een markering voorkom je dat het lichaam verwordt tot 'materie.' Je voorkomt dat het 'voer' wordt, en a.h.w. 'gerecycled' wordt.
Maar de 'bevrijding' hieruit wordt gevormd door de baby.
Reacties
Een reactie posten