Your Name, My Tomorrow Your Yesterday, One Week Friends

Een student van ons schreef een hele leuke scriptie over recente Liefdes-scifi: films (vaak gebaseerd op Manga, Anime of Light Novels) waarin een scifi-premisse centraal staat waardoor liefde ontstaat en mogelijk wordt gemaakt (Your Name komt aan bod, maar ook My Tomorrow your Yesterday en One Week Friends).

Vaak heeft deze premisse met het tijd te maken: het gaat om karakters die 'vast' in de tijd zijn komen te zitten, elkaar toch ontmoeten ook al bevinden ze zich op verschillende tijdlijnen (Your Name), of karakters die tijd in een tegenovergestelde richting beleven (My Tomorrow).

Deze focus op de 'manipuleerbaarheid' van tijd, de verdubbeling van tijdlijnen, het veranderen van de 'richting' van de tijd lijkt enerzijds te maken met de media waar de plots uit afkomstig zijn. I.t.t. cinema zijn game, manga, maar vooral de interactieve roman, de melodramatische 'choose your dessins' die zo populair is in Japan, een genre waarin tijd 'manipuleerbaar' is. (En had Kittler het al niet over het feit dat de 'tijd-as' manipuleerbaar is geworden in nieuwe media.

Maar er is nog iets anders. De films zijn het product van een klassieke Derridiaanse paradox die zich uit in de liefdesverklaring.

In het populaire (maar leuke) Japonisme van Erin Longhurst wordt een reek van 'onvertaalbare' woorden beschreven die elk toegang moeten geven tot een cultuurspecifieke karakteristiek van Japan. 

Een daarvan is de zogenaamde kokuhaku, de liefdesverklaring, of liever de liefdesbekentenis. Longhurst schrijft: "In tegenstelling tot de meeste westerse relaties (en ik generaliseer hier heel erg) beginnen veel Japanse romantische relaties met 'de grote bekentenis', de kokuhaku. Meestal gaat het zo: een persoon zal zijn of haar liefde voor een andere persoon bekennen, dus meteen vanaf het begin, met de bedoeling (en hoop) dat die liefde wordt beantwoord." (Longhurst beschrijft hoe hier allerlei rituelen bijhoren: de vrouw geeft bijvoorbeeld vaak chocola aan een man, die vervolgens op het Japanse feest 'de Witte Dag,' precies een maand na valentijn, pas reageert. (Hierdoor wordt het gat tussen 'bekentenis' en de reactie erop enorm groot.)

Het ritueel van de kokuhaku draait zich natuurlijk onherroepelijk vast in een Derrideaanse paradox. Enerzijds moet de bekentenis uniek, singulier (en het liefst eenmalig) zijn. Het gaat immers om een liefdesbekentenis, oprechtheid is key. Anderzijds moet deze bekentenis leesbaar en herkenbaar zijn als kokuhaku, en vooral niet verward worden met, bijvoorbeeld, chocola die uit sociale verplichting wordt gegeven (Longhurst heeft het over 'Giri-choco' - chocola-uit-verplichting). 

Om het Derrideaans te stellen: elke kokuhaku wordt bespookt door zijn eigen iterabilitieit (en, misschien ook het gevaar van elke liefdesrelatie: een unieke gebeurtenis, een ontmoeting (en een 'bekentenis' die draait om de hospitaliteit van de luisteraar, die de 'zich-bekennende' geliefde moet toelaten) - een dergelijke ontmoeting draagt altijd de belofte van een gedeelde toekomst in zich, een herhalen van deze gebeurtenis). 

De Japanse romcoms spelen hiermee door een complexe temporele structuur te creëren, waarbij de onmogelijkheid van het  'liefdesverklaringsmoment' toch mogelijk wordt.

(En, nu ik er bij nadenk, ligt daar de aantrekkingskracht van de interactieve romantische light novel ook niet?)