I've got a TV eye on you

Even een snelle vraag over Egoyan: zou zijn latere werk (Ararat, Calender) niet met  Exotica moeten worden gelezen - hoe 'postmemory' ook seksueel van aard is.

Het 'hoogtepunt' van Brief Encounter  is, wat mij betreft, de slotscene. De kracht van de scene zit 'm natuurlijk in het feit dat we hem voor de tweede keer te zien krijgen, maar dat alles wat op het eerste gezicht banaal en betekenisloos is, nu ineens doordrenkt van affect is. Het lijkt daardoor alsof  de beelden die wij als kijker zien, vermengen met herinneringen aan die beelden, waarbij de beelden tijdens dit mengen emotioneel beladen worden. Daarmee illustreert deze scene het centrale narratieve procede. Op het niveau van de geschiedenis 'gebeurt' er niets: de twee geliefden ontmoeten elkaar telkens, maar 'consumeren' de liefde nooit - maar op het niveau van de vertelling gebeurt er des te meer. Op het moment dat Laura Jesson terugkijkt op de gebeurtenissen en het (in haar hoofd) bekent aan haar man krijgen de nietszeggende gebeurtenissen een betekenis, of liever de 'brief encounters' worden nu 'missed encounters,' d.w.z. het ...

Brief Encounter kent natuurlijk ook een Bovary-motief: niet alleen vanwege de provincialiteit van de het hoofdpersonage, en de saaie maar goedige man, maar ook omdat Laura's onvervuldheid in verband wordt gebracht met haar bioscoop- en bibliotheekbezoek. Daarnaast is de film, net als Flaubert's boek, een product van buikspreken. "Bovary, c'est moi!,' zei de franse schrijver, en hij vond de vrije indirecte rede uit om de complexe, ironische, melodramatische identificatie met een vrouw om wie hij huilt en die hij (ca mpy, maar liefdevol) bespot weer te geven.  Voor Brief Encounter  ontwikkelden David Lean en Noel Coward een malle 'vrije indirecte' film- en vertelvorm. Richard Dyer stelt in zijn BFI-boekje over de film dat de film een paradoxale 'stem' heeft: enerzijds is het duidelijk een vrouw die aan het woord is, maar aan de andere kant spreken mannen (Coward, Lean) via haar stem. Vandaar, zo lijkt hij te suggereren, is de film...

1. Powell & Pressburger's A  Matter of Life and Death  is, natuurlijk een variatie op de Orfeus-mythe (en plaatst zich daardoor meteen in dialoog met de opera), maar het wisselt de gender-rollen om. Niet de mannelijke Orfeus redt zijn geliefde uit de onderwereld, maar de vrouwelijke radio-assistent redt de piloot. En het is niet zozeer de muziek, maar de stem die een band smeedt die zo streng is dat het de grens tussen leven en dood kan overkomen. Of liever: het is de  radiofonische stem: de stem die, net als de stem uit de opera, losgezongen is van een lichaam, en zich daardoor in een zone  bevindt leven en dood. Zoals we weten van Zizek, dit is de zone van het sublieme lichaam, van object a, Antigone, etc.  De stem reciteert bovendien poezie.  2. Het 'realisme' (of gebrek aan realisme) van de film - en misschien zelfs van Powell & Pressburger in het algemeen (op Peeping Tom na) - bevindt zich in deze 'zone': ruimtes zijn niet referentiee...